Rzeszów w Zewie Cthulhu - opis ogólny
autor: Maciej ”Levir” Bandelak
Rzeszów w liczbach (dane statystyczne)
Woj. Podkarpackie: powierzchnia - 17844 km2
Liczba mieszkańców - 2105 tys.
Stopa bezrobocia - 18%
Rzeszów: powierzchnia - 53,7 km2
Liczba mieszkańców - 160 tys.
Stopa bezrobocia - 8%
Prezydent: Tadeusz Ferenc
Dzielnice
Baranówka
Osiedle Baranówka jest jedną z najmłodszych dzielnic miasta, ale i jednocześnie najbardziej tajemniczym. Podzielona jest na cztery osiedla, z których każde ma po prostu numer (i tak mamy Baranówkę I, II, III, IV). Osiedle powstało na obrzeżach właściwego miasta, w miejscu, gdzie było ogromne pastwisko do wypasu owiec i baranów (stąd nazwa).
Jest jednym z bardziej zadbanych osiedli w mieście (ustępuje jedynie Nowemu Miastu) ale też i jednym z bardziej niebezpiecznych (w powszechnej opinii).
Ciekawsze jest jednak to, dlaczego ongiÅ› nazywano to miejsce “Polem pod szubienicÄ…”. Nazwa ta zatarÅ‚a siÄ™ już w pamiÄ™ci mieszkaÅ„ców i maÅ‚o kto wie, iż onegdaj w tym wÅ‚aÅ›nie miejscu wykonywano wyroki Å›mierci - byÅ‚o to możliwe dziÄ™ki tzw. prawu miecza, czyli prawu wykonywania wyroków.
Dawne wykonywanie wyroków wiązało się ze skomplikowanym ceremoniałem, a ostatni moment często poprzedzały wyrafinowane tortury. Ile w tym było bluźnierczych rytuałów, tego nikt już się nie dowie, gdyż na początku lat 80-tych przy przebudowie trasy E-22 miejsce to zostało przekopane spychaczami bez powiadamiania żadnych władz.
Jednak miejsce to dla kultystów jest miejscem szczególnym i nieraz można się natknąć na kogoś z nich przekopującego ziemię w poszukiwaniu kości lub innych przedmiotów.
Nowe Miasto
Jest to obecnie najwiÄ™ksze osiedle mieszkaniowe miasta, poÅ‚ożone na prawym brzegu WisÅ‚oka. Osiedle powstaÅ‚o najpierw jako skupisko żydowskie, gdyż Å»ydzi mieli zakaz osiedlania siÄ™ w centrum Rzeszowa… dopiero późniejsze przywileje pozwoliÅ‚y im na to. Nowe Miasto nie dość, że jest najwiÄ™kszym osiedlem, to staje siÄ™ prawdziwÄ… dzielnicÄ… handlowÄ…, jakÄ… można spotkać w miastach na zachodzie Europy. Znajduje siÄ™ tu bardzo dużo sklepów wielkopowierzchniowych różnych branż, dziÄ™ki czemu mieszkaÅ„cy mogÄ… niemalże w jednym miejscu robić kompleksowe zakupy.
Staromieście
Jest to najstarsza dzielnica Rzeszowa, położona na lewym brzegu Wisłoka. W czasach przedlokalizacyjnych zwana Ruską Wsią. Termin ten zachował się do początku XX wieku, kiedy to Ruska Wieś stała się przedmieściem Rzeszowa i nadano jej nazwę Starośmieścia. Obecnie zachował się układ zabudowy wczesnośredniowiecznej. Na terenie tej dzielnicy znajduje się jedna z najstarszych parafii - parafia św. Józefa.
Pozostałe dzielnice: os. Krakowska - Południe, os. Pobitno, os. 1000-lecia, os. Ziemowit.
Komunikacja
Położenie Rzeszowa blisko granicy południowej i wschodniej czyni go ważnym centrum komunikacyjnym. Krzyżują się tu: droga krajowa E-40, biegnąca ze wschodu na zachód, łącząca Medykę ze Zgorzelcem oraz droga północ-południe, wytyczająca szlak od Gdańska przez Warszawę i Rzeszów na Słowację.
Rzeszów dysponuje wygodnymi połączeniami kolejowymi i autobusowymi z większością ważniejszych miast Polski. Miasto posiada bezpośrednie połączenia kolejowe ze Szczecinem (13 godzin) i Poznaniem (8 godzin).
Co ważniejsze, miasto posiada regularne połączenie lotnicze z WarszawÄ…. Lotnisko poÅ‚ożone jest 11 km od Rzeszowa, w miejscowoÅ›ci Jasionka, w bezpoÅ›rednim sÄ…siedztwie budowanej autostrady wschód-zachód i przystosowane jest do ruchu miÄ™dzynarodowego (wiÄ™cej patrz rozdziaÅ‚ “MiÄ™dzynarodowy Port Lotniczy - Jasionka”).
Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne - w samym mieście działa komunikacja MPK. Jej początki datuje się na lata 1937-39, kiedy to wraz z budową Centralnego Okręgu Przemysłowego Miejska Rada Narodowa powołuje do życia Miejską Komunikację Samochodową. Pierwszy autobus marki Polski Fiat rozpoczął kurs 15 kwietnia 1948 roku. W styczniu 1951 roku MKS zostaje włączony w skład przedsiębiorstwa wielobranżowego o nazwie Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Rzeszowie.
Rzeszów nie posiada linii tramwajowych. Linie autobusowe w zupełności wystarczają, by w miarę szybko dostać się z jednego końca miasta na drugi. Poza granice miasta linie MPK dojeżdżają do wsi oddalonych o około 20 km. Dalsze trasy obsługiwane są już przez PKS.
Bilet jednoprzejazdowy Normalny 2 zł
Ulgowy 1 zł
Bilet 4-przejazdowy Normalny 7.80 zł
Ulgowy 3.90 zł
Bilet dzienny, rodzinny Dla max. 5 osób 11 zł
Bilet dzienny Normalny 8 zł
Ulgowy 4 zł
Bilet miesięczny, imienny Normalny 72 zł
Ulgowy 36 zł
Bilet miesięczny, sieciowy Normalny 110 zł
Ulgowy 55 zł
Bilet imienny, semestralny od 16.II do 30.II 200 zł
od 1.X do 15.II 200 zł
W mieÅ›cie dziaÅ‚a 40 linii autobusowych dziennych, liczonych od ‘0′ do ‘39′, oraz dwie linie nocne ‘100′ oraz ‘101′.
Przejechanie całego miasta poza godzinami szczytu zamjuje około 20 minut, w godzinach szczytu około 45 minut.
Przemysł
Rzeszów jest największym ośrodkiem przemysłowym w południowo-wschodniej Polsce. Początek rozwoju zakładów przemysłowych przypada na okres II Rzeczpospolitej, rozwój ten kontynuowano po wojnie.
NajwiÄ™kszym zakÅ‚adem obecnie jest Wytwórnia SprzÄ™tu Komunikacyjnego PZL-Rzeszów, która swym zasiÄ™giem objęła rynek europejski, jaki i amerykaÅ„ski. WSK jest producentem bogatego asortymentu podzespołów lotniczych (wiÄ™cej patrz rozdziaÅ‚ “Wytwórnia SprzÄ™tu Komunikacyjnego”).
Bardzo dobrÄ… renomÄ… cieszy siÄ™ firma Zelmer - producent elektromechanicznego sprzÄ™tu gospodarstwa domowego, co potwierdzone zostaÅ‚o kilkakrotnie przyznaniem godÅ‚a promocyjnego “Teraz Polska” oraz innymi nagrodami i wyróżnieniami. Zelmer posiada rynki zbytu w wielu krajach na kilku kontynentach.
Pierwsze przedsiÄ™biorstwo, które zostaÅ‚o sprywatyzowane i dostaÅ‚o siÄ™ w rÄ™ce zagranicznego inwestora, to “Alima-Gerber” S.A. Alima jest producentem artykułów spożywczych i odżywek dla dzieci. Obecnie firma caÅ‚y czas poszerza swe rynki zbytu i sprzedaje swe wyroby na rynkach Å›wiatowych.
Od poczÄ…tku lat 90. w Rzeszowie prężnie rozwija siÄ™ przemysÅ‚ komputerowy. Firmy komputerowe nie tylko oferujÄ… sprzÄ™t i oprogramowanie obcej produkcji, ale też wdrażajÄ… wÅ‚asne systemy informatyczne i oprogramowanie użytkowe. Liderem w tej dziedzinie jest “Comp Rzeszów” S.A, najdynamiczniej rozwijajÄ…ca siÄ™ rzeszowska firma, laureat wielu nagród gospodarczych w tym tych najbardziej prestiżowych.
Gastronomia i turystyka (bary, knajpy, hotele)
Rzeszów jako miasto turystyczne zaczął się rozwijać stosunkowo niedawno. Położenie w sąsiedztwie Bieszczad, zabytkowa infrastruktura oraz miejscowy folklor - wszystko to poczęło być wykorzystywane wraz z początkiem lat 90-tych i wprowadzeniem gospodarki rynkowej.
Jak grzyby po deszczu zaczęły powstawać bary, klubu nocne, hotele, motele - słowem cała infrastruktura turystyczna.
Obecnie w mieście znajduje się kilka klubów nocnych (Akademia, Compact, Alibi, Polonia), kilkanaście restauracji o wysokim standardzie (m.in. Czarny Kot, Prohibicja, Kongo, Polonez) i niezliczona ilość podrzędniejszych knajp i barów. Baza hotelowa liczy kilka hoteli (w tym trzygwiazdkowy Hotel Prezydencki, dwugwiazdkowy Hotel Rzeszów i kilka mniejszych hotelików dla mniej zamożnych klientów).
Kultura (muzea, biblioteki, teatry, kina, inne placówki kulturalne)
Rzeszów jest centrum kulturowym w południowo-wschodniej Polsce, w którym skupia się wiele instytucji kulturalnych. Liczne grono plastyków, muzyków, aktorów i fotografików tworzy śmietankę artystyczną, jakkolwiek nie brakuje również artystów rzadziej spotykanych profesji.
JednÄ… z najbardziej zasÅ‚użonych placówek kulutralnych jest Teatr im. Wandy Siemaszkowej, który znany jest z dziaÅ‚alnoÅ›ci zarówno na swojej scenie, jak i poza niÄ…. Jest organizatorem Rzeszowskich SpotkaÅ„ Teatralnych oraz wystawy grafików Computer Art Bienalle (wiÄ™cej patrz rozdziaÅ‚ “Teatr im. Wandy Siemaszkowej”). Na mniejszÄ… skalÄ™ dziaÅ‚a Teatr “Maska”, który adresuje swój repertuar do głównie do najmÅ‚odszych widzów.
PaÅ„stwowa Filharmonia im. Artura Malawskiego jest centrum muzycznym miasta. Ma jednÄ… z najnowoczeÅ›niejszych w Polsce sal pod wzglÄ™dem akustyki. WÅ›ród Badaczy krąży plotka, jakoby budowniczy tej sali miaÅ‚ szalony plan uwiÄ™zienia weÅ„ zawodzenia piszczaÅ‚ek, towarzyszÄ…cego Azathothowi. MiaÅ‚ on przywoÅ‚ać sam “nuklearny chaos” i towarzyszÄ…cego mu sÅ‚ugÄ™, po czym dziÄ™ki odpowiednim czarom zatrzymać dźwiÄ™k piszczaÅ‚ki w sali filharmonii. Z planów tych nic nie wyszÅ‚o, jako że zniknÄ…Å‚ on w niewyjaÅ›nionych okolicznoÅ›ciach.
Od 34 lat filharmonia organizuje Muzyczny Festiwal na zamku łańcuckim (występowali tam m.in. Krzysztof Penderecki, Krystian Zimerman).
Muzeum OkrÄ™gowe istnieje od 1935 roku. PeÅ‚ni rolÄ™ archiwum dziejów miasta i okolic (wiÄ™cej patrz rozdziaÅ‚ “Muzemu OkrÄ™gowe”).
Od ponad 30 lat w Rzeszowie odbywa siÄ™ Åšwiatowy Festiwal Polonijnych Zespołów Folklorystycznych. Jest to cykliczna impreza organizowana co 4 lata. Rzeszów dysponuje bazÄ… kinowÄ… na którÄ… skÅ‚adajÄ… siÄ™ : multikino “Helios”, kino “Zorza”, “Rejs”, oraz “WDK”.
W mieście znajduje się miejska Bibliotaka Publiczna oraz aktualnie budowana Akademicka Biblioteka, która docelowo liczyć ma kilkadziesiąt tysięcy woluminów.
Media (prasa, tv, radio)
W ostatnim dziesiÄ™cioleciu XX wieku rynek mediów w Rzeszowie mocno siÄ™ rozwinÄ…Å‚. Do roku 1995 ukazywaÅ‚y siÄ™ dwa wydawnictwa, “Nowiny” oraz “Gazeta Rzeszowska”. Ta druga ukazuje siÄ™ sporadycznie, natomiast “Nowinom” doszedÅ‚ konkurent w postaci dziennika “Super NowoÅ›ci” oraz kilka mniejszych wydawnictw i regionalnych wydaÅ„ ogólnopolskich gazet.
W Rzeszowie działa regionalny oddział państwowej Telewizji Polskiej, nadaje on na całe Podkarpacie.
Na polu radiowym początkowo istniało jedynie Radio Rzeszów, lecz wraz z upływającymi latami powstały nowe rozgłośnie radiowe.
Gazeta Codzienna “Nowiny” - jest to najstarsza gazeta codzienna w Rzeszowie. Obecnie wiÄ™kszość udziałów należy do norweskiego koncernu wydawniczego “Orkla”.
Super NowoÅ›ci - gazeta codzienna ukazujÄ…ca siÄ™ od 1997 roku, konkurent “Nowin”. W caÅ‚oÅ›ci w rÄ™kach polskiego kapitaÅ‚u.
Mniejsze wydawnictwa: Echo Rzeszowa, Rocznik Wschodni, Wiadomości Podkarpackie.
TVP 3 - Rzeszów - Regionalny oddział Telewizji Polskiej rozpoczął nadawanie własnego programu w paśmie wspólnym TVP2 w 1990 roku. W 1995 roku regionalna trójka nadaje już 9-godzinne własne audycje, a od 2001 roku zostaje poszerzony zasięg na byłe województwo przemyskie.
Radio Rzeszów - najstarsza rozgłośnia radiowa w Rzeszowie. Jej właścicielem jest Skarb Państwa. Radio zostało założone w 1952 roku. Zasięgiem obejmuje województwo podkarpackie oraz część województw: małopolskiego, świętokrzyskiego i lubelskiego. Liczbę słuchaczy szacuje się na ponad 2 mln.
Radio Złote Przeboje - Najmłodsza rozgłośnia w mieście i jedyne wyłącznie muzyczne radio w Rzeszowie, gdzie muzyka wypełnia 99% czasu antenowego. Rozgłośnia prezentuje muzykę lat 60-tych, 70-tych i 80-tych.
Radio Centrum - Akademickie radio Politechniki Rzeszowskiej. Pierwsze niezależne radio w południowo-wschodniej Polsce. Powstałe w 1970 roku, początkowo jako radio-węzły w akademickich domach. Następnie z ich połączenia powstało Studenckie Radio Rzeszów Centrum. W 1994 roku Politechnika otrzymała koncesję na nadawanie na falach UHF, co dało początek komercyjnej rozgłośni radiowej, która nie zatraciła swoich studenckich korzeni i nadal adresuje swój program głównie do młodzieży i studentów.
Radio Via - katolicka rozgłośnia radiowa powstała w 1994 roku, początkowo nadawała na fali Radia Maryja. Od 1998 roku jest już w pełni samodzielną rozgłośnią, która nadaje programy o charakterze religijno-społecznym.
Oświata (szkoły podstawowe i średnie - wzmianki; szkoły wyższe)
Rzeszowska oświata tradycją sięga XV wieku (patrz historia). Obecnie w Rzeszowie działa ponad 30 szkół podstawowych (najstarszą z nich jest założona w 1784 roku Szkoła Podstawowa nr 1 im. Adama Mickiewicza) i 29 szkół ponadpodstawowych (w tym 10 ogólniaków, 18 zespołów szkół zawodowych, Liceum Sztuk Plastycznych oraz 2 Zespoły Szkół Muzycznych).
Po II WŚ Rzeszów zyskał rangę ośrodka akademickiego, a od roku 2001 stał się miastem uniwersyteckim. Obecnie w Rzeszowie działają dwie państwowe szkoły wyższe oraz kilka prywatnych szkół wyższych i są to :
Uniwersytet Rzeszowski - powstały z połączenia filii Uniwersytetu im. M. Curie-Skłodowskiej z Lublina, filii Akademii Rolniczej z Krakowa oraz Wyższej Szkoły Pedagogicznej z Rzeszowa. Uniwersytet kształci na sześciu wydziałach (ekonomii, filologii, matematyczno-przyrodniczym, prawa, socjologiczno-historycznym) ponad 20 tys. studentów.
Politechnika Rzeszowska - jest najstarszą uczelnią w mieście. Zapoczątkowała działalność w 1951 roku, jako Wyższa Szkoła Inżynierska. Uczy się tu ponad 6 tys. studentów na pięciu wydziałach (Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Budowy Maszyn i Lotnictwa, Chemii, Elektryki oraz Zarządzania i Marketingu). Jest to jedyna uczelnia w kraju, która umożliwia zdobycie kwalifikacji magistra inżyniera pilota lotnictwa cywilnego. Z tego też powodu na wydział ten wysyłani są kultyści z całego kraju, których celem jest wyszkolić się na pilotów. W Jasionce k. Rzeszowa na międzynarodowym lotnisku zlokalizowano Ośrodek Kształcenia Lotniczego (patrz rozdział Międzynarodowy Port Lotniczy - Jasionka).
Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania - Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie (WSIiZ) została powołana 8 marca 1996 roku decyzją Ministra Edukacji Narodowej. Jej założycielem jest Stowarzyszenie Promocji i Przedsiębiorczości w Rzeszowie, które od ponad 10 lat wspiera rozwój gospodarczy regionu poprzez działalność edukacyjną, doradczą, informacyjną i badawczą oraz współpracę z uznanymi krajowymi i międzynarodowymi organizacjami otoczenia biznesu. W 2000 roku SPP otrzymało I nagrodę za działalność na rzecz środowiska i regionu, w konkursie PRO PUBLICO BONO, organizowanym pod patronatem Prezesa Rady Ministrów RP. WSIiZ jest współzałożycielem Wyższej Szkoły Administracji i Zarządzania w Zamościu, uczelni od ponad 6 lat aktywnie i z sukcesem działającej na rynku edukacyjnym województwa lubelskiego.
Wyższa Szkoła Zarządzania - powstała w 1996 roku. Najważniejszym wydarzeniem w historii było podpisanie umowy o współpracy ze Szkołą Główną Handlową w Warszawie. WSZ kształci w systemie studiów licencjackich na kierunkach: zarządzanie i marketing oraz dziennikarstwo i komunikacja społeczna.
Wyższe Seminarium Duchowne - powstało w 1993 roku dekretem ks. bp. Kazimierza Górnego, kształci kandydatów na kapłanów.
Filia Wyższej Szkoły Administracji i Zarządzania z Przemyśla - prowadzi studia magisterskie jednolite i dwustopniowe na kierunku Administracja.
Wyższa Szkoła Gospodarcza w Tyczynie - Wyższa Szkoła Społeczno-Gospodarcza działa od roku 1996. Założycielem uczelni jest SCIENTIA Sp. z o. o., utworzona przez władze Miasta i Gminy Tyczyn oraz osoby fizyczne. Kształci na studiach magisterskich, licencjackich i podyplomowych na kierunkach : Socjologicznym, Filologii Polskiej i Politologii.




szkoda ze strona nie jest za bardzo na bierzaco